Trở lại bản Nậm Pươi, xã Nậm Búng, huyện Văn Chấn. Sau hơn ba năm từ ngày bản mới hạ sơn, nhiều người đến hôm nay vẫn kinh hoàng nhớ lại: cơn bão số 7 năm 2005 khiến cả triền núi phía sau bản xuất hiện vết nứt chạy dài cả trăm mét. Nước ở các nơi đổ vào đó như dòng thác, nguy cơ  hàng vạn khối đất đá đổ sập bất cứ  lúc nào. Phía dưới chân núi là nơi trú ngụ của 43 hộ dân tộc Dao đang sinh sống.

Ông Bàn Hữu Hưng, người già nhất bản, chậm rãi kể: “May mắn lắm, trời mấy ngày mưa không ngớt, thanh niên của bản vẫn mặc áo mưa đi rừng tìm trâu trên núi thì phát hiện ra vết nứt, sợ quá bỏ cả trâu chạy về báo mọi nhà sơ tán. Xã, huyện cử đoàn công tác vào ngay kiểm tra, một cuộc di dân nhanh chưa từng có. Thanh niên thì mang vác đồ nặng, người già, trẻ em tuỳ theo sức của mình. Bây giờ vết nứt đã rộng ra và dài hơn nhiều rồi, nguy hiểm lắm. Được Nhà nước quan tâm cùng Chính phủ Thụy Điển đầu tư cho bà con đến nơi ở mới, mọi nhà yên tâm rồi. Không biết nói gì hơn là thay mặt bà con cảm ơn Đảng, Nhà nước, các cấp, các ngành, dân bản sẽ cố gắng làm ăn và ổn định cuộc sống trên vùng đất mới”.

Đến nơi ở mới của Nậm Pươi, mỗi hộ trung bình được hỗ trợ 50 triệu đồng bao gồm: san tạo mặt bằng, điện, vật liệu làm nhà, công trình vệ sinh, hệ thống nước sạch, công cụ sản xuất… Theo ông Phạm Bá Dư, Chủ tịch UBND xã thì  các hộ đến đây định cư ngoài diện tích đất làm nhà còn có khoảng từ 300 đến 500 m2 đất để trồng rau và chăn nuôi gia súc, gia cầm. Diện tích ruộng nước cả bản vụ đông xuân gieo cấy được 8,5 ha, vụ mùa 11 ha. Ngoài ra, bà con mỗi năm còn trồng được 5 ha ngô, 4 ha sắn, trung bình mỗi hộ có 1 con trâu, từ 2 đến 5 con lợn…, giờ cơ bản gạo cũng đủ ăn, chỉ còn khoảng 10 hộ là thiếu gạo từ 2 đến 3 tháng.

Thấy khách đến thăm, Trưởng thôn Triệu Tiến Tài vội chạy ra bắt tay: “Được các anh đến thăm động viên thế này, dân mừng lắm”. “Năm nay dân bản ta ăn Tết có to không?”, anh Tài trả lời: “Cũng khá hơn năm  ngoái một chút, nhà nhiều thì mổ con lợn cả tạ đấy, nhà ít thì  mổ con 20 đến 30 kg với vài con gà nữa. Xuống nơi ở mới này rất thuận tiện. Trước đây ở bản cũ, có xe máy cũng không mang được vào tới nhà, nhiều hộ có tiền muốn mua xe máy nhưng không có chỗ gửi đành chịu. Từ chỗ cả bản có vài cái xe máy, nay Nậm Pươi đã có 30 hộ mua được xe máy rồi, có hộ mua 2 xe. 100% số hộ được sử dụng điện lưới quốc gia, ti vi ở đây bắt nét chẳng kém gì miền xuôi…”. Trong nhà Triệu Tiến Tài, trên 20 bao thóc được kê cao, ngôi nhà gỗ 5 gian lợp ngói xi măng rộng thênh thang cùng xe máy, ti vi và nhiều vật dụng sinh hoạt khác đắt tiền.

Chiều muộn, từng đợt gió mùa đông bắc ào về, nhà nhà đã sáng  đèn. Gia đình ông Triệu Tiến Hưng giữ chúng tôi ở lại để dự bữa cơm tất niên. Nói là cơm tất niên, nhưng trong nhà cả chủ và khách tới 30 người. Ông Hưng chậm rãi nói: “Người dân ở đây là thế, bà con Nậm Pươi sống đoàn kết lắm. Từ khi về đây định cư, bản đón nhận nhiều tấm lòng của các đoàn đến thăm, cả Trung ương, tỉnh, huyện. Những câu nói của các đồng chí lãnh đạo, dân còn giữ nguyên trong lòng là: phải chịu khó lao động, tập trung cải tạo đồng ruộng, tích cực đưa giống lúa lai cho năng suất cao vào gieo cấy, bảo vệ thật tốt rừng phòng hộ đầu nguồn, phát triển chăn nuôi gắn với việc trồng cỏ, nhà nhà phải giữ gìn vệ sinh môi trường… Cả bản  nhắc nhau làm theo, quyết tâm vượt qua cái nghèo”.

Tết năm nay, Nậm Pươi không còn lo đói, bởi ngoài việc đủ lương thực các cấp, các ngành đã có kế hoạch lo Tết cho hộ nghèo chu đáo. Nhiều hoạt động văn hoá văn nghệ, thể thao, các trò chơi dân gian được tổ chức, là nguồn động viên, cổ vũ lớn cho các phong trào của bản mới định cư. Nậm Pươi ấm lại đón một mùa xuân mới.

Thạch Phong